Motief #213

Faust in de zomer!

Deze zomer is voor de laatste keer de volledige Faust op het podium van het Goetheanum te zien. Het kan wel eens lang gaan duren voor het zo volledig terugkeert. Dat heeft overigens voornamelijk te maken met het terugdringen enkele jaren geleden van het aantal medewerkers aan de Goetheanum-Buhne.

De huidige Faust is met een tijdelijke bezetting gedaan. De toon is soms ook moderner, maar Faust is Faust en van wereldformaat. In het flankerende programma Wege, Abwege, Irrwege; Fausts Weltwanderung (20-24 juli 2017) zullen we de lijn van de Chymische Hochzeit Christiani Rosencreutz anno 1459 verder kunnen volgen.

De Rozenkruisers-impuls die in 1614, 1615 en 1616 in Europa aan de oppervlakte kwam en voornamelijk door de Dertigjarige Oorlog werd weggewerkt, duikt bij Goethe weer op in zijn Sprookje van de groene Slang en de schone lelie, maar niet minder in zijn Faust.

Zoals de Chymische Hochzeit in imaginatieve beelden een vooruitblik geeft van het tijdperk van de bewustzijnsziel naar het geestzelf – en dus een hoogst actueel verhaal blijft – zo gaat de Faust over de bewuste confrontatie met het boze in de wereld, in de vorm van de trots, de begeertejacht, de illusie, geld, macht en geweld.

Deze strijd wordt in de Chymische Hochzeit maar kort in beeld gebracht, op de vierde dag in de vorm van een ingelaste ‘komedie’: de strijd van de koningszoon en de moor om de prinses. In Goethes Faust is daarbij vergeleken dit intermezzo als het ware uitvergroot en van een komedie veranderd in een tragedie.

Niet minder is het de strijd om de ziel of het hogere zelf (Gretchen of Helena). Evenzo is het werk doorspekt met esoterische motieven en verbindt het de levenswerkelijkheid met het geestelijke. Maar Faust faalt eerst evenzovele malen, waar Rosencreutz slaagt. Zaken verkeren in hun tegendeel. In beide gevallen gaat het echter om het drama van het menselijke kennen en de vraag wat liefde is.

Ook bij deze Tagung een Nederlandse bijdrage aan het Dornachse palet. Verder wederom een lijn die we in de hand nemen om samen te vlechten in het bewustzijn van de viering van honderd jaar Antroposofische Vereniging. Rozenkruis en Faust verschenen beide vlak bij elkaar in de beschilderde kleine koepel van het eerste Goetheanum. Verbonden zelf als roos en kruis. Hier mijn oproep de Faust deze zomer te gaan zien en horen, wie het nog niet zag.

Jaap Sijmons

Deel dit op facebook