Motief #225

Aanwezigheid

Zomertijd, warmte, maar in de kerkjes is het koel. Soms donker. We kamperen in de Morvan, een streek in Bourgondië waar niet honderd, maar duizend jaar geleden een krachtige impuls tot bloei kwam. Een streek die daarvoor bevolkt werd door Kelten, door de Romeinen, waar in de tweede eeuw het oerchristendom een rol begon te spelen, maar ook een streek waar heel wat afgevochten is door de plaatselijke heersers die er evenmin voor terugdeinsden de kloosters en kerken en hun schatten onder hun gezag te brengen. Om nog maar te zwijgen over bijvoorbeeld de Noormannen. De innerlijke cultuur had niet genoeg kracht tegenover de honger naar persoonlijke macht en bezit; wellicht ook omdat in de kloosters zelf die honger ook ervaarbaar was.

En dan staat in Cluny een abt op, Bernon, die een nieuw klooster grondvest vanuit een diepe toewijding aan het geestelijke en die in zijn omgeving enthousiasmerend werkt met zijn innerlijke impuls en zijn bouwimpuls. Overal ontstaan, ook ten tijde van zijn opvolgers, nieuwe kloosters en kerken. Er gaat een zon op waarvan wij nu in de vele kerkjes en kerken de stralen nog zien. Wat me in die gewijde plaatsen het meeste raakt is: overal beelden van de opgestane, de tronende, de aanwezige Christus te zien en te ervaren. Op het timpaan boven de deur of in de indringende fresco’s in de koepel boven je. En die ogen, die blik… Ook in de andere afbeeldingen van Bijbelse figuren. Wat wisten de kunstenaars die deze beelden schiepen? Wat wilden ze ons zeggen – nee, waartoe wilden ze ons oproepen? Open je innerlijk voor het geestelijke. Neem zelf waar. Onderzoek wat zich openbaart. En: merk dat je waargenomen wordt. Er is aanwezigheid. Voortdurend.

Maar zie en ervaar ook alle merkwaardige, beestachtige, wellustige gestalten die veelvuldig in duivelse vormen en fabeldieren zijn uitgebeeld. Ook zij zijn er in ons. Voortdurend. Wat een werking, nu nog, duizend jaar later. Wat een oproep tot zelfkennis, mensenkennis en aanwezigheidskennis. Eenzelfde impuls als bijvoorbeeld in de enthousiasmerende jeugdconferentie Becoming Human deze zomer in het Goetheanum. Laten we dit werkjaar ingaan vanuit deze impuls: Mens te worden.

En laten we elkaar daarbij bemoedigen. Zoals de stokoude priester tijdens de dienst in een romaanse kerk zei: het christelijke mens-zijn gaat over liefde, over samen een impuls geven aan de cultuur, over elkaar vergeven en over het zoeken naar wie de opgestane, de tronende, de aanwezige is.

Clarine Campagne

Deel dit op facebook