Overtuigen – Motief 234 juli-augustus 2019

Overtuigen

Tekst: Isaäc S. Torn

 

Al vele jaren zit het overtuigen mij dwars. Ik heb er iets mee, of liever: ik heb er iets tegen. Maar ik kon er al die tijd de vinger niet achter krijgen.

In het woord ‘overtuigen’ zit het woord ‘tuig’. Dat woord heeft in verschillende contexten verschillende betekenissen.

Ik heb vele jaren van mijn leven met paarden mogen omgaan. En vanuit die omgang is het mij bekend dat vrijwel alle paarden zich niet lekker voelen als zij (te) zwaar, (te) strak of zelfs overbetuigd worden. Bekend is een reclamefilmpje van een biermerk van enige jaren geleden waarin een kar met vaten bier door ik meen wel acht paarden voortgetrokken wordt. Tijdens het rijden breekt er een paard uit de bespanning, het maakt zich uit het samenstel van de tuigage los. In de mensenwereld wordt zo iemand een maverick genoemd: een ietwat eigenzinnig wezen dat niet ingesponnen wil blijven in de tuigage die zijn omgeving over hem heen gespannen heeft, zich daaruit bevrijdt en de eigen weg gaat.

Meer dan vijftien jaar geleden was er een auto van die naam, een Ford Maverick, een coproductie met Nissan, die dezelfde auto, maar dan onder de naam Terrano uitbracht. Zo’n lekkere forse diesel semiterreinauto, hoog op de wielen en naar keuze twee- of vierwielaandrijving. U begrijpt het al, destijds nog geheel onwetend van de betekenis van die naam, maar wel ruim genietend heb ik meerdere jaren in zo’n dikke Maverick rondgereden; reuze handig bij het trekken van de paardentrailer.

In sociale zin had ik het gevoel dat het willen overtuigen van een ander mens van mijn mening, zeg maar het overspannen van de ander met mijn argumentatie-tuigage, niet alleen die ander onvrij maakt, onvrij om het eigen oordeel te vormen, maar dat een dergelijke actie bovendien in slechte zin op mij terugslaat. (Het sociale leven is altijd wederzijds!)

Ik voel mij nog steeds niet lekker bij een dergelijke onvrijheid. Ik omschrijf het zogenaamde overtuigen (om dat woord dan toch maar bij gebrek aan beter nog even te blijven gebruiken) als het – ‘t liefst op uitnodiging daartoe – in vrijheid aan de ander aanbieden van de werkelijkheidswaarde van mijn waarnemingen en daarop gebaseerde meningen. Daarbij realiseer ik mij terdege dat die ander nooit door mijn ogen naar die werkelijkheid zal kunnen kijken en dus per definitie anders in de situatie zal staan.

Zodoende kan die ander in vrijheid de eigen zienswijze ontwikkelen. En dan is het maar afwachten wat die ander met mijn informatie doet.

Rondom de jaarwisseling heb ik mij tijdens de dertien heilige nachten beziggehouden met het gedicht van Goethe Die Geheimnisse. Goethe beschrijft daarin een inwijdingsweg.

Op 25 december 1907 wijdt Steiner in Keulen een voordracht aan dit gedicht, opgenomen in GA 98 met als boektitel Natur- und Geistwesen, ihr Wirken in unserer sichtbaren Welt. Omdat ik nog steeds voor het lezen ’t liefst een echt boek in handen heb, zocht ik het op internet op en schafte mij een tweedehands exemplaar aan. Dat geheel doornemend, las ik in zijn tweede voordracht van 9 juni 1908 in Keulen onderaan pag. 106 en bovenaan pag. 107 totaal onverwacht een passage over overtuigen die mij een zeker antwoord gaf.

Steiner beschrijft daar dat het dwangmatig op de ander overbrengen van mijn mening de astraallichamen van beide (communicerenden) beschadigt. ‘Wat in de astraallichamen neerzinkt, dat veroorzaakt dat in de nacht zich wezenheden losrijgen die men demonen noemt. Deze demonische wezenheden hebben een zeer ongunstige invloed op onze menselijke ontwikkeling. Zij zoemen door de geestelijke ruimte en houden de mensen ervan af hun persoonlijke zienswijze te ontwikkelen.’

En dat laatste is in onze tijd nu juist zo ongelooflijk belangrijk teneinde de eigen plek in het leven zo bewust mogelijk in te nemen.

Hè, hè, eindelijk een vorm van een antwoord; mijn jarenlange ongemakkelijke gevoel klopte toch. Overtuigen gaat aan de vrijheid voorbij. Je ontketent er in de eigen ziel en in die van de ander demonen mee die de persoonlijke ontwikkeling frustreren.

Foto’s: Shutterstock